Je kent het wel: je wilt tijdens het rijden snel de ruitenwisser harder zetten, maar eerst moet je door drie touchscreenmenu's tikken. Euro NCAP heeft daar genoeg van. Vanaf de testronde van 2026 krijgen auto's minder sterren als belangrijke knoppen alleen nog op een scherm zitten.
Dat maakte de Europese veiligheidsorganisatie op 12 oktober 2026 bekend vanuit Leuven. Het gaat niet om een vage richtlijn, maar om een concreet onderdeel van de Safe Driving-beoordeling waarop elk model wordt afgerekend.
Knoppen zijn officieel weer cool
Vijf functies moeten voortaan altijd fysiek te bedienen zijn, zonder dat je een scherm hoeft aan te raken: de richtingaanwijzers, de ruitenwissers en ruitensproeier, de waarschuwingsknipperlichten, de toeter en de eCall-noodknop. Zit een van die functies verstopt in een touchscreenmenu, dan levert dat rechtstreeks puntenverlies op bij de Safe Driving-score.
Programme Director Aled Williams van Euro NCAP legt het zo uit: "Our latest protocols reward the intelligent use of physical buttons and controls, as this can reduce driver distraction." Vrij vertaald: slim gebruik van fysieke knoppen vermindert afleiding achter het stuur, en precies daarop wordt nu getest.
Deze auto's scoren top, deze zakken door het ijs
De eerste testresultaten laten een flink verschil zien tussen merken. De Audi Q7 en de BMW iX3 scoren allebei 100 procent op essentiële bedieningselementen, dankzij knoppen en stuurstalken voor de basisfuncties. De Cupra Raval en de Geely EX2 komen op 80 procent uit, nog een ruime voldoende.
Aan de andere kant van het spectrum staan auto's die vrijwel alles via het centrale scherm regelen. De XPeng X9 haalt maar 20 procent, net als de Zeekr 7GT en de Aion UT. De Leapmotor B05 scoort zelfs 0 procent, puur omdat de basisfuncties nergens anders dan op het touchscreen te vinden zijn.
Dat verschil voel je niet alleen terug in een testrapport. Rijd je 's avonds over een donkere provinciale weg en wil je razendsnel je ruitenwisser bijstellen, dan wil je niet eerst drie keer door een menu tikken. Vooral bij merken die fors inzetten op EV's en nieuwe digitale dashboards, zoals veel Chinese nieuwkomers, loopt de bediening nu duidelijk achter op de veiligheid.
Waarom dit nu gebeurt
De knoppenregel komt niet uit de lucht vallen. Autofabrikanten stapten de afgelopen jaren massaal over op grote touchscreens, deels omdat dat goedkoper is in productie dan losse schakelaars, deels omdat het er futuristisch uitziet. Het nadeel: je moet naar het scherm kijken om iets te vinden, en dat kost tijd die je ogen eigenlijk op de weg moeten houden.
Euro NCAP test dit niet los van de rest. Het onderdeel over fysieke knoppen valt onder de bredere Safe Driving-pijler, waarin ook driver monitoring een grotere rol krijgt: systemen die bijhouden of je nog wel naar de weg kijkt. Wil je weten wat de EU op dit vlak al verplicht stelt? Lees ook ons artikel over de nieuwe EU-veiligheidssystemen, want een deel daarvan overlapt met wat Euro NCAP nu extra beloont.
Wat dit betekent voor onderhoud en keuze
Meer schermen en sensoren betekent ook meer techniek die kapot kan gaan of vervangen moet worden. Dat is terug te zien in de facturen bij de garage: autowerkplaatsen vragen inmiddels bijna 85 euro per uur, mede door de toenemende complexiteit van moderne auto's. Een auto met simpele fysieke knoppen is in de praktijk vaak ook goedkoper te repareren dan een model waarbij alles via een duur, geïntegreerd scherm loopt.
Dat is iets om in je achterhoofd te houden bij de aanschaf van een nieuwe auto. De Mercedes CLA, die Auto van het Jaar werd, combineert bijvoorbeeld een groot scherm met behoud van fysieke knoppen voor de belangrijkste functies. Precies die balans is wat Euro NCAP nu beloont, en het laat zien dat je niet hoeft te kiezen tussen een modern interieur en veilige bediening.
Het grotere plaatje is dat Euro NCAP de hele beoordeling vanaf 2026 opnieuw heeft opgezet, de grootste herziening sinds de start van het sterrensysteem in 2009. Naast Safe Driving wordt nu ook apart gekeken naar ongevalpreventie, crashbescherming en veiligheid na een ongeval, elk met een eigen score tot honderd punten. Fysieke knoppen zijn dus maar één puzzelstukje, maar wel een stukje dat je als koper zelf heel makkelijk kunt controleren.
Die vierde pijler, veiligheid na een ongeval, draait vooral om wat er gebeurt zodra de klap al heeft plaatsgevonden. Volgens AutoRAI.nl moeten elektrische portiergrepen ook na een botsing nog gewoon werken, moet de accu van elektrische auto's veilig geïsoleerd worden, en moet een automatisch noodsysteem doorgeven hoeveel mensen er in de auto zaten. Dat laatste is relevant voor de brandweer: weten hulpdiensten snel hoeveel inzittenden ze moeten zoeken, dan verliezen ze geen kostbare minuten bij een zwaar ongeval.
Dit check je voordat je een proefrit boekt
Ga je binnenkort een nieuwe auto kopen, dan hoef je niet te wachten op de officiële Euro NCAP-score. Stap tijdens de proefrit even in en zoek zonder te kijken naar je richtingaanwijzer, ruitenwisser en claxon. Moet je daarvoor eerst door een scherm navigeren, dan weet je al genoeg. Diezelfde test doe je trouwens ook bij een occasion: hoe ouder de auto, hoe groter de kans dat je nog gewoon knoppen hebt, en dat is in de praktijk vaak alleen maar prettiger.