De eerste stormachtige buien zijn er alweer en de bladeren beginnen los te laten. Voor veel automobilisten verandert er weinig aan hun rijstijl zodra de herfst begint, terwijl de weg onder je banden juist compleet anders reageert dan een maand geleden. Onderzoek van SWOV laat zien dat het ongevalsrisico bij regen op sommige wegen met tientallen procenten toeneemt ten opzichte van droog weer. Dat is geen abstract cijfer, dat is de reden waarom je nu al iets anders moet doen dan in augustus.
De grootste valkuil is dat de meeste bestuurders pas reageren zodra het écht misgaat, een slippartij, een te late remactie, een fietser die je bijna over het hoofd zag. De maatregelen hieronder kosten samen niet meer dan een half uur en voorkomen precies dat moment.
Nat blad is verraderlijker dan een gladde weg
Een bevroren weg herken je meteen, je verwacht slip en past je snelheid aan. Nat blad doet zich juist voor als een normale, droge laag op het asfalt, terwijl de grip eronder minimaal is. Een dikke deken bladeren op een rotonde of in een bocht kan de wrijving tussen band en wegdek net zo hard verlagen als een dun laagje ijzel. Het verraderlijke zit in de verwachting, je rem net zo hard af als anders en merkt pas bij het uitblijven van grip dat er iets mis is.
Rijd je regelmatig over een route met veel bomen, bouw dan extra volgafstand in en rem eerder en geleidelijker af dan je gewend bent. Vooral bij rotondes en kruisingen waar blad zich ophoopt in de bocht is voorzichtigheid op zijn plaats. Wil je weten hoe je dit in winterse omstandigheden aanpakt, lees dan ook onze wintertips voor gladde wegen, want de basisprincipes van vroeg afremmen en meer afstand houden gelden dan nog sterker.
Je mistachterlicht mag niet zomaar aan
Met de kortere dagen komt ook de eerste ochtendmist terug, en daarmee de verleiding om het mistachterlicht standaard aan te laten. Dat mag niet. Volgens de regels van de Rijksoverheid mag je het mistachterlicht alleen voeren als het zicht door mist of sneeuwval minder dan 50 meter is. Bij gewone regen of een grijze lucht hoort dat licht dus uit te staan, ook al voelt het zicht slechter aan dan normaal.
Rijd je er toch onterecht mee, dan kost dat je een boete van bijna 190 euro. Het voordeel van je eraan houden is niet alleen financieel, een onnodig mistachterlicht verblindt de bestuurder achter je en maakt het juist moeilijker om jouw echte remlichten te herkennen. Twijfel je over de juiste verlichting bij regen, mist of een laagstaande herfstzon, dan zet ANWB de regels per weertype overzichtelijk op een rij.
Fietsers en schoolkinderen zie je later dan je denkt
Om half acht 's ochtends is het over een paar weken nog schemerig, en om vijf uur 's middags begint het alweer te schemeren. Precies de tijden waarop kinderen naar school fietsen en forensen naar huis rijden. Een fietser in een donkere jas tussen nat wegdek en vallende bladeren valt optisch veel minder op dan in de zomer, ook al draagt hij netjes zijn verplichte verlichting.
Nieuwere auto's helpen hier steeds vaker bij mee. Systemen die je aandacht op de weg bewaken, zoals de camera's die sinds deze zomer verplicht zijn in nieuwe modellen, grijpen sneller in als je blik te lang afdwaalt terwijl het zicht toch al lastiger is. Meer over die verplichting lees je in ons artikel over de nieuwe EU-veiligheidssystemen. Heb je die techniek niet in je auto, compenseer dan zelf door je snelheid rond scholen en woonwijken verder terug te brengen dan de borden voorschrijven.
Je banden verraden of je klaar bent voor de herfst
De wettelijke ondergrens voor profieldiepte is 1,6 millimeter, maar bij natte bladeren en regen merk je al vanaf ongeveer 3 millimeter dat je remweg langer wordt en je auto trager reageert op sturen. Steek een muntje van twee euro in het profiel, steekt de gouden rand er nog gedeeltelijk boven uit, dan is het tijd om te vervangen voordat de eerste vorst komt.
Rijd je op zomerbanden, dan verlies je bovendien grip zodra de temperatuur onder de 7 graden zakt, ook als het droog is. Het rubbermengsel van zomerbanden wordt harder bij kou, waardoor de band minder in het wegdek grijpt. Dat effect telt op bovenop de gladheid van nat blad, en juist die combinatie zorgt in oktober en november voor een piek in eenzijdige ongelukken.
Controleer ook meteen de bandenspanning. Banden verliezen bij dalende buitentemperaturen vanzelf wat druk, en een te lage spanning vergroot juist het risico op aquaplaning op een plas water tussen het blad. Je auto geeft die signalen vaak subtiel af voordat het echt misgaat, iets waar we uitgebreider op ingaan in ons artikel over de signalen die je auto afgeeft.
Dit kun je dit weekend al checken
Je hoeft niet te wachten tot de eerste vorstnacht om iets te doen. Loop dit weekend langs je auto en controleer profieldiepte en bandenspanning, test of al je verlichting het doet inclusief het echte mistachterlicht, en veeg de binnenkant van je voorruit schoon zodat beslaan minder snel gebeurt. Pas daarna je rijstijl aan door eerder af te remmen bij bladeren op de weg en meer afstand te houden rond schoolroutes. Die paar minuten voorbereiding schelen je in de praktijk meer dan welk hulpsysteem dan ook.