Je legt je telefoon even op je bovenbeen tijdens het rijden, denkt dat niemand het ziet, en rijdt gewoon door. Steeds vaker klopt dat niet meer. Tussen mei en augustus 2026 steeg het aantal boetes voor telefoongebruik achter het stuur van 79.329 naar 123.930, een stijging van 56,2 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2025. Die stijging komt niet door agenten die harder hun best doen. Hij komt bijna volledig door één apparaat: de focusflitser.
De focusflitser doet het meeste werk
De focusflitser is een vaste camera boven de weg die automatisch herkent of een bestuurder een telefoon of ander elektronisch apparaat vasthoudt. Geen handhaver die langs de weg staat te turen, maar een systeem dat continu meekijkt en alleen de twijfelgevallen doorstuurt naar een mens voor controle. Volgens de cijfers van het ministerie van Justitie en Veiligheid is deze stijging in zijn geheel toe te schrijven aan de inzet van de focusflitser. Er staan nu ongeveer 40 van deze camera's langs Nederlandse wegen. Eind 2026 moeten dat er 50 zijn.
Dat verklaart ook waarom de andere cijfers minder hard stijgen. Het totale aantal Wahv-overtredingen (verkeersboetes die per brief binnenkomen) ging van 2.653.358 naar 2.770.296, een stijging van maar 4,4 procent. Staandehoudingen door de politie zelf, dus het ouderwetse aanhouden langs de weg, bleven vrijwel gelijk: 197.341 tegenover 194.937 een jaar eerder. Het verschil zit dus specifiek in wat een camera automatisch kan zien, niet in meer agenten op straat.
Niet de enige camera die oplet
De focusflitser is onderdeel van een bredere beweging waarin auto's en de weg zelf steeds meer meekijken naar wat jij doet achter het stuur. Nieuwe automodellen krijgen inmiddels verplicht een systeem dat je aandacht monitort, zoals ook te lezen is in dit artikel over de nieuwe EU-veiligheidssystemen. Waar de focusflitser van buiten de auto meekijkt, kijkt die camera van binnenuit. Beide systemen draaien om dezelfde constatering: afleiding achter het stuur is een groter probleem dan de meeste bestuurders zelf denken.
Het is dan ook geen toeval dat Euro NCAP intussen auto's zonder fysieke knoppen voor basisfuncties lager beoordeelt. Een touchscreen waarop je drie keer moet tikken om de verwarming te regelen, leidt net zo veel af als een telefoon in je hand. We schreven er eerder over in dit stuk over de nieuwe Euro NCAP-eisen. De focusflitser pakt specifiek de telefoon aan, maar het onderliggende probleem, oogcontact dat van de weg afgaat, is breder dan alleen appen tijdens het rijden.
Ook rood licht en milieuzones vallen vaker op
De focusflitser is niet het enige systeem dat harder begint te werken. Het aantal kentekens dat door rood reed, steeg naar 81.277, tegenover 67.718 in 2025, een toename van 20 procent. Het aantal voertuigen dat een nul-emissiezone inreed zonder daar recht op te hebben, groeide nog harder: van 7.642 naar 11.217, een stijging van 47 procent. Steden breiden die zones uit, en de camera's die ze bewaken worden intussen net zo nauwkeurig als de focusflitser.
Het patroon is steeds hetzelfde. Overtredingen die vroeger afhingen van een agent die toevallig op de juiste plek stond, worden nu structureel vastgelegd. Dat verandert niet alleen hoeveel boetes er uitgaan, maar ook hoe bestuurders zich gedragen zodra ze weten dat een bepaalde weg of zone onder cameratoezicht staat.
Wat een boete je kost, en wat erna komt
Een boete voor telefoongebruik achter het stuur raakt je niet alleen in je portemonnee op het moment zelf. Verzekeraars kijken steeds vaker naar rijgedrag, en een stapeling van boetes kan op termijn invloed hebben op je premie. Dat gebeurt sowieso al: we zagen eerder dat de gemiddelde autoverzekering nu 44 procent duurder is dan in 2022. Een boetepunt op je naam is dan het laatste waar je op zit te wachten, zeker nu verzekeraars steeds meer data gebruiken om premies te bepalen.
Daarbij komt dat de pakkans niet meer afhangt van geluk. Vroeger was de kans dat een agent je precies op het verkeerde moment zag, relatief klein. Een camera die 24 uur per dag naar elke auto kijkt die voorbij komt, verandert die rekensom volledig. Veertig van die camera's lijkt misschien weinig op het totale Nederlandse wegennet, maar ze staan juist op plekken waar het verkeer, en daarmee de kans op een overtreding, het grootst is.
Dit is wat je morgen anders doet
Het makkelijkste advies is ook het meest voor de hand liggende: leg je telefoon in de houder, op stil, of in je tas op de achterbank voordat je wegrijdt. Niet omdat de kans dat je gepakt wordt nu groter is, al is dat ook zo, maar omdat elke seconde dat je oog van de weg af is tijdens 100 kilometer per uur, je zo'n 28 meter blind aflegt. De focusflitser is in die zin alleen maar een reden om iets te doen wat je toch al had moeten doen. Gebruik Apple CarPlay of Android Auto als je echt iets moet afhandelen, en wacht met reageren op een berichtje tot je stilstaat. Je bespaart jezelf een boete van tientallen euro's, en voorkomt dat je straks met je kenteken in die 123.930 staat.